Thema: 14 juli en 15 juli.

Dit zijn datums die de loop van de geschiedenis in Europa bepaald hebben. Welke afspraken bestaan er nu tussen de Nederlandse Staat en het Vaticaan? Hoe liggen de verhoudingen tussen Kerk en Staat?

Op 14 juli dag wordt de bestorming van de Bastille-gevangenis gevierd, waarmee in 1789 de Franse Revolutie begon. Formeel is dit niet helemaal juist: de eerste verjaardag van de bestorming van de Bastille, het feest van de Franse federatie, een patriottisch feest vierde men op 14 juli 1790 om de eenheid van Frankrijk te benadrukken.                         

De “Franse” revolutie, een beweging die niet op zichzelf staat en haar oorsprong heeft in verlangen naar hervormingspogingen, zie je door de eeuwen heen terug in tal van samenlevingen. Herkennen we de tekenen en signalen in onze tijd? Welk gedachtengoed en nieuwe stromingen ziet u?

In het verlengde van deze revolutie werd een Concordaat op 15 juli 1801 afgesloten tussen paus Pius VII en Napoleon Bonaparte. Het Concordaat van 1801 bleef van kracht tot 1905. Toen werd in Frankrijk de wet op de scheiding van Kerk en Staat ingevoerd.

Voor de Belgische bisdommen, die sinds 1814 het zuidelijk deel van Verenigd Koninkrijk der Nederlanden vormden, bleef het Concordaat gelden. Wel kon koning Willem I der Nederlanden als protestant geen bisschoppen benoemen. Het noorden van zijn koninkrijk, dat maar korte tijd tot Frankrijk had behoord, was een pauselijk missiegebied dat buiten het Concordaat viel.

In 1827 sloot Willem I een nieuw Concordaat met paus Leo XII. Daardoor zou het Concordaat van 1801 ook voor het noorden gelden. De koning kreeg daarbij een vetorecht bij de bisschopsbenoemingen. Door de grote wrijvingen tussen Willem I met de katholieke clerus en de Belgische Revolutie in 1830 trad deze overeenkomst nooit in werking en in 1852 werd deze opgezegd.

Van harte welkom op 14 juli.